အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားလွ်က္ပါ
ေပါက္ကရ ဘေလာ့ဂ္တြင္ Post မ်ား ျပန္တင္ေနပါသည္။ အားလုံး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

August 10, 2012

သူ႕တာဝန္ အေရး(၃) ပါး



Facebook မွ ကူးယူေဖၚျပ

အမ်ဳိးေတြနာမည္နဲ႔ ေျပာင္းလိုက္ၿပီ



Facebook မွ ကူးယူေဖၚျပ

ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းက စက္ယႏၱရားေတြ ျပန္ပို႔မယ္

ဧရာဝတီ ျမစ္ဆံု ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းမွာ အသံုးျပဳတဲ့ တရုတ္ စက္ပစၥည္းနဲ႔ ယႏၱရားေတြကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ဖို႔အတြက္ မေန႔တုန္းက ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းနီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ အစည္းအေဝးက ဆံုးျဖတ္လိုက္ ပါတယ္။

အခုလို ဆံုးျဖတ္လိုက္တာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေၾကညာထားတဲ့အတိုင္း ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ လံုးဝ ဆက္မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာရိွပါတယ္။

ျမစ္ဆံုေရကာတာ ဆက္လုပ္ခြင့္ရမယ့္ အေျခအေန မရိွတာေၾကာင့္ စက္ယႏၱရားေတြကို ဆက္ထားရင္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားမွာမို႔လို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ျပန္သယ္သြားခြင့္ျပဳဖို႔ စီပီအိုင္ ကုမၸဏီက ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏံွမႈ ေကာ္မရွင္ကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

မေန့တုန္းက ေနျပည္ေတာ္မွာ စက္မႈဝန္ျကီး ဦးစိုးသိန္းက ဦးေဆာင္ျပီး ျမန္မာနိုင္ငံ ရင္းနီွးျမႈပ္နံွမႈ ေကာ္မရွင္ အစည္းအေဝးမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို့ အမွတ္ ၁ လွ်ပ္စစ္ ဝန္ျကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရိွသူ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံေရး ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးႀကီးစိုးက ေျပာပါတယ္။

ျမစ္ဆံုေရကာတာ စီမံကိန္းကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပိုင္ စီပီအိုင္ ကုမၸဏီနဲ႔ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္ ဝန္ႀကီးဌာနတို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၆ ႏွစ္က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမစ္ဆံုေရကာတာကို လက္ရိွအစိုးရ လက္ထက္မွာ မလုပ္ဖို႔ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္က ျပီးခဲ့တဲ့ နွစ္ကုန္ပိုင္းက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

BBC မွ ကူးယူေဖၚျပ။

ကြန္ျပဴတာစစ္ပဲြ (အပိုင္း-၁)

"သတင္းေတြကို ထုတ္ျပန္တဲ့အခါမွာ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ လက္ဦးမႈ အရင္လိုခ်င္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အင္တာနက္ စစ္ပဲြလို႔ ေခၚတယ္။ Cyber War ရဲ႕ အဓိက ဦးတည္ခ်က္က အဲဒါပဲခင္ဗ်။"

ေမး။ ။ "အင္တာနက္ စစ္ပဲြေတြ ဘယ္တုန္းကေလာက္ စျဖစ္တာလဲ၊ အဲဒါေလး ေျပာျပေပးပါအံုး။"
ေျဖ။ ။ "Cyber War တကယ္စျဖစ္တာက ၉၉ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းေလာက္မွာ ျဖစ္တာ။ ကိုရီးယားနဲ႔ တ႐ုတ္၊ ေနာက္ အေမရိကန္ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ cyber war စျဖစ္လာတာ ခင္ဗ်။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျဖစ္တာ ႏွစ္ခု ရွိတယ္။ တခုက သူတုိ႔ အင္ေဖာ္ေမးရွင္း (သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ)ကို ကိုယ္က သြားၿပီးေတာ့ ဖ်က္ဆီးခ်င္တာ။ ေနာက္တခုက်ေတာ့ အဲဒီ imaformation ေတြကို တျခားလူေတြ access လုပ္လုိ႔ မရေအာင္လုပ္တာ ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ဳိး ရွိတယ္ခင္ဗ်။"

ေမး။ ။ "access လုပ္လို႔ မရေအာင္ ဆိုတာက-"
ေျဖ။ ။ " က်ေနာ္တို႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို တဘက္လူက ဖတ္လို႔၊ သံုးလို႔ မရေတာ့ေအာင္၊ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဆာဗာကို တဘက္လူေတြ ဖြင့္လို႔မရေအာင္၊ အလုပ္႐ႈပ္သြားေအာင္ လုပ္တဲ့ဟာမ်ဳိး တခုရွိတယ္။ ေနာက္တခုက်ေတာ့ တခ်ဳိ႕ရဲ႕ web site ထဲကို ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲနဲ႔ ဝင္ၿပီးေတာ့မွ သူ႔အထဲက information ေတြကို ဝင္ျပင္တာ။ တရားဝင္ မဟုတ္တဲ့နည္းနဲ႔ ဝင္ျပင္တာဆိုၿပီး ႏွစ္ခု ရွိတယ္။ "

ေမး။ ။ "ကိုရီးယားတို႔၊ အေမရိကားတို႔၊ တ႐ုတ္တို႔ အစိုးရပိုင္းေတြက ဝင္ၿပီး ပတ္သက္တာေတြ လည္း ရွိလာတယ္။ အဲဒီလို ရွိတဲ့အထဲမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဥပမာေလးတခုေလာက္ နည္းနည္း ေျပာျပေပးပါလား။"
ေျဖ။ ။ "အစုိးရပိုင္းက တရားဝင္ပါလား ဆိုေတာ့ တရားဝင္ မပါဘူး ခင္ဗ်။ ဥပမာအားျဖင့္- အေမရိကန္က ပင္တဂြန္က ဆာဗာထဲကို တ႐ုတ္ျပည္က ေဖာက္ၿပီးေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ယူသြားတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါမ်ဳိးကို တ႐ုတ္ျပည္ အစိုးရက တရားဝင္ လုပ္သြားတာလား ဆိုေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရအတြင္းမွာ လွ်ဳိ႕ဝွက္ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ cyber army group ဆိုတာမ်ဳိးေတြ ရွိတတ္တယ္။ အဲဒါမ်ဳိးေတြကတဆင့္ သူတို႔ ဝင္ၿပီးေတာ့မွ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ယူတာ ရွိတယ္။ cyber war ဆိုတာ ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္း တရားဝင္ recognize လုပ္ထားတာမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါမ်ဳိးကို သူတို႔က cyber war လို႔ ေခၚတာ ခင္ဗ်။"

ေမး။ ။ "အစိုးရသံုးေနတဲ့ ဝဘ္ဆိုဒ္ေတြထဲ ဝင္ၿပီးေတာ့ ေႏွာင့္ယွက္တာက်ေတာ့ cyber war ထဲ ဝင္သြားၿပီေနာ္။"
ေျဖ။ ။ "ဟုတ္ကဲ့၊ ဥပမာအားျဖင့္- ရခုိင္ကိစၥမွာဆိုရင္ ဗမာျပည္မွာက်ေတာ့ ဗမာလူငယ္ေတြ လုပ္ထားတဲ့ BHG ေပါ့။ Blink Hacker Group ေပါ့။ ေတာ္ေတာ္ ေတာ္ပါတယ္။ သူတို႔ ဖဲြ႔စည္းထားတာ။ သူတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ ရခုိင္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့အေရးကို အသိအမွတ္မျပဳလို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရ ဝဘ္ဆိုဒ္ထဲ ဝင္ၿပီးေတာ့မွ ဘယ္လို ဘယ္လိုေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့မွ တရားမဝင္ ဝင္ၿပီးေတာ့ ေရးတာေပါ့။ အဲဒီလို ျဖစ္ရင္းကေနၿပီးေတာ့မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြ ရွိတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ cyber army လို႔ ေခၚတယ္။ BCA ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါမ်ဳိးကို ေမးရင္ အစိုးရက support လုပ္ေနတာလား ဆိုေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ဖာသာ သူတို႔ ရပ္တည္ေနတာ။ သူတို႔ရဲ႕လူမ်ဳိးေရးစိတ္ဓာတ္နဲ႔ သူတို႔ဖာသာသူတို႔ ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြ။ ဗမာ BHG ကေနသြားၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အစိုးရ ဝဘ္ဆိုဒ္ေတြကို သြားလုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ BCA ကေနၿပီးေတာ့မွ ဒီက ဝဘ္ဆိုဒ္ေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ လုပ္တာ။ အဲဒီေတာ့ ဘာျဖစ္သြားလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဝဘ္ဆိုဒ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အသက္မဝင္ဘူး။ အသက္မဝင္ဘူးဆိုတာက သတင္းအခ်က္အလက္ေတြက အေသျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔မွာ လံုၿခံဳေရးအားနည္းတယ္။ ဆာဗာေတြက လံုၿခံဳမႈ မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ အလြယ္တကူ တုိက္ခုိက္လို႔ ရသြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ BHG ကေန ျပန္တိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ေတာ္ေတာ္ အထိနာသြားတယ္။"

ေမး။ ။ "ဥပမာေလး တခုေလာက္ ေျပာျပေပးပါေနာ္။ တိုက္ခုိက္တာ တခု။"
ေျဖ။ ။ "ဥပမာအားျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က BCA က ဘာကို တုိက္ခုိက္ သြားသလဲဆိုေတာ့ - myanmar.gov.mn အဲဒါကို သူက ဒိျပင္လူေတြ ဝင္လုိ႔မရေအာင္ သူက ---- နဲ႔ တုိက္သြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘာျဖစ္သြားလဲဆိုေတာ့ myanmar.gov.mn မွာ ေန႔စဥ္သတင္းေတြ ထုတ္ျပန္ေပးေနတာ ရွိတယ္။ အဲဒီလုိ တုိက္ခုိက္သြားတဲ့အတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ျပန္လို႔ မရေတာ့ဘူး။ တကယ္ အင္ေဖာ္ေမးရွင္း လိုအပ္တဲ့ေနရာေတြကို ထုတ္လို႔ မရေတာ့ဘူး။ အဲဒါမ်ဳိးေတြ ျဖစ္သြားတယ္။ ေနာက္တခုက်ေတာ့ commercial ဆိုဒ္ေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ aungmyanmaronline.com ေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတြမွာက်ေတာ့ မဟုတ္က ဟုတ္က သတင္းေတြ လုပ္သြားတယ္။ အဲဒီမွာ သူတို႔က ဆိုင္း (sign) ေလးထားသြားတယ္။ ဒီဟာကို သူတို႔ hack လုပ္သြားပါတယ္ဆိုတာကို။"

ေမး။ ။ "ဒီဟာမ်ဳိးေတြကို ေျခရာခံလုိက္မယ္ဆိုရင္ လြယ္သလား။"
ေျဖ။ ။ "လြယ္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ မ်ားေသာအားျဖင့္ hacker ေတြက လုပ္ပံုလုပ္နည္း ႏွစ္မ်ဳိးရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ လုပ္သြားတာကို လူမသိေစခ်င္တဲ့ သေဘာမ်ဳိးရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕က လုပ္သြားတာကို လူသိေစခ်င္တဲ့ သေဘာမ်ဳိးရွိတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကိစၥမွာဆုိရင္ BHG က လူသိေစခ်င္တဲ့ ဟာမ်ဳိးနဲ႔ လုပ္သြားတယ္။ သူတို႔အဖဲြ႔ကို ဘယ္လို ဆက္သြယ္လို႔ရတယ္ဆိုတာပါ ထားသြားတယ္။ တခ်ဳိ႕ hack လုပ္တဲ့ ဟာေတြက်ေတာ့ cyber war "

VOA မွ ကူးယူေဖၚျပ။

ဒါမွ မီဒီယာသမားကြာ...



ေခါင္းစဥ္ကို ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ ေပးလိုက္တာပါ။ Facebook မွ ကူးယူေဖၚျပသည္။

ေကာ့ေသာင္း ေက်ာက္မီးေသြးသံုး စက္႐ုံ စမ္းသပ္လည္ပတ္ၿပီး ရပ္နားထား

တနသၤာရီတိုင္း၊ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕ေပၚရွိ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာသုံး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံကို ၾသဂုတ္လ ၆ ရက္ႏွင့္ ၇ ရက္ေန႔မ်ားက စတင္စမ္းသပ္ လည္ပတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ ရပ္နားထားလိုက္ရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၈ မဂၢါဝပ္ထုတ္လုပ္မည့္ အဆိုပါစက္႐ုံ စတင္လည္ပတ္ရာမွ ထြက္ေပၚလာသည့္ က်ယ္ေလာင္သံမ်ား ေၾကာင့္ အနီးဝန္းက်င္ရွိ ေနအိမ္မ်ား တုန္ခါျခင္းႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းမွ ကေလးငယ္မ်ား ေၾကာက္လန္႔ ထြက္ေျပးျခင္းမ်ား အျပင္ အနံ႔အသက္ဆိုးမ်ားကိုလည္း ႐ႉ႐ႈိုက္ရသည္ဟု သန္းၿဖိဳးသူ ကုမၸဏီ လိမိတက္ ပိုင္ဆိုင္သည့္ စက္႐ုံရွိရာ ေရႊျပည္သာ ရပ္ကြက္ေနသူတို႔က ေျပာသည္။

“၆ ရက္ေန႔ ၁၂ နာရီေလာက္မွာ သူတို႔ မီးစက္ တအားႏႈိးလိုက္တဲ့အခါေတာ့ေလ ေလယာဥ္ေတြ ပ်က္က်လာသလိုသလို၊ တခါတည္း ေလယာဥ္ ငါးစီးလို ဒီစက္က၊ ကေလးေတြကလည္း ထြက္ေျပးၾကတယ္ရွင့္” ဟု စက္႐ုံႏွင့္ ေပ ၃ဝ အကြာ တြင္ ေနထိုင္သည့္ အမ်ိဳးသမီးၾကီးတဦးက ေျပာသည္။

ေရႊျပည္သာရပ္ကြက္မွ ေက်ာင္းသားမိဘတဦးကလည္း “တခါမွ မၾကားဖူးေတာ့ ေက်ာင္းက ကေလးေတြ စာသင္ရင္းနဲ႔ ဟိုက ထြက္ေျပး၊ ဒီက ထြက္ေျပးနဲ႔ မိဘေတြဆီ ထြက္ေျပးၾက။ ဆရာ ဆရာမေတြကလည္း ထိန္းသိမ္းလို႔ မႏိုင္ေတာ့ ဘူးေလ” ဟု ေျပာသည္။

စက္႐ုံႏွင့္ ၁၅ ေပအကြာတြင္ ေနထိုင္သည့္ ေစ်းသည္ တဦးကလည္း “စက္႐ုံက မီးခိုးေတြနဲ႔ ျပာမႈန္႔ေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ဟာက မိုးေသးေသးေလး က်လာသလိုပဲ။ မ်က္စိထဲ ဝင္တယ္။ ေညွာ္တဲ့ အေညွာ္က ပိုဆိုးေသးတယ္ရွင့္” ဟု ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ စက္႐ုံမွ တာဝန္ရွိသူ တဦးကမူ ၎တို႔စက္႐ုံေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္အား အေႏွာက္အယွက္ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း စက္႐ုံမလည္ပတ္မီက ေျပာဆိုခဲ့သည္။ “ဆိုးက်ိဳး သိပ္မရွိႏိုင္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ လူေတြနဲ႔ မနီးဘူးေလ။ ပင္လယ္ ကမ္းစပ္မွာ သြားလုပ္ထားတယ္။ တ႐ုတ္က နည္းပညာက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္” ဟု မဇၥ်ိမအားေျပာခဲ့ဖူးသည္။

“အဲဒီက ထြက္လာတဲ့ အညစ္အေၾကးေတြကို စြန္႔ပစ္လို႔ ရတယ္။ စက္႐ုံက အေငြ႔ နည္းနည္းပါးပါး ထြက္မယ္။ ထြက္တဲ့ အေငြ႔ေတြကိုလည္း စုပ္ယူဖို႔ သစ္ပင္ေတြ စိုက္ထားတယ္။ စစ္တဲ့ ကေတာ့ႀကီး သံုးခု ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပင္ပကို အေႏွာက္အယွက္ မရွိႏိုင္ေတာ့ဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။

ေဒသခံမ်ားကမူ စက္႐ုံအနီးတြင္ ထင္းရႉးပင္ ၃၀ ခန္႔သာ စိုက္ပ်ဳိးထားရွိၿပီး မီးခိုးေခါင္းတိုင္ အျမင့္မွာလည္း ေပ ၄၀ ခန္႔သာရွိသည္ဟု ေျပာဆိုၾကသည္။

ထိုစက္႐ုံ စတင္ လည္ပတ္ျခင္းကို ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပရန္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ တင္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ပယ္ခ်ခဲ့ရေၾကာင္း ဆႏၵျပရန္ ဦးေဆာင္သူ တဦးက ေျပာသည္။ “ျငင္းပယ္လိုက္တဲ့ အေၾကာင္းကို ၿမိဳ႕နယ္ရဲကေန မေန႔က က်ေနာ့္ဆီ စာလာေပးတယ္။ အင္အား အရမ္းမ်ားသြားတယ္။ လုံျခဳံေရး ၁ဝ ေယာက္ေလာက္ပဲ ေပးႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့” ဟု ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ)မွ တနသၤာရီတိုင္း စည္း႐ုံးေရးမႉး ဦးသန္းထြန္း က ေျပာသည္။

ၾသဂုတ္လ ၆ ရက္ေန႔က ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ျပဳရန္ ေဒသ အာဏာပိုင္ထံသို႔ တင္ျပရာတြင္ ခန္႔မွန္း လူဦးေရ ေသာင္းဂဏန္းထိ တင္ျပခဲ့ေၾကာင္း ဦးသန္းထြန္း က ေျပာသည္။

စက္႐ုံ လည္ပတ္ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊျပည္သာႏွင့္ ေအးရိပ္ၿငိမ္ရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္သူမ်ားက အဆိုးဆုံး ခံစားရမည္ ျဖစ္ၿပီး စက္႐ုံကို ေရႊ႕ေျပာင္းေပးရန္အတြက္ စုေပါင္း လက္မွတ္ေရးထိုးကာ သမၼတထံ ထပ္မံတင္ျပသြားမည္ဟု ေျပာသည္။

ႏွစ္ရက္တာ စမ္းသပ္လည္ပတ္ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ရပ္ဆိုင္းလိုက္ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ စံုစမ္းေမးျမန္းရန္အတြက္ စက္႐ုံတာဝန္ရွိသူထံ မဇၥ်ိမက ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း အဆက္အသြယ္မရရွိခဲ့ေပ။

မဇၥ်ိမ သတင္းဌာနမွ ကူးယူေဖၚျပ။

August 9, 2012

ရွစ္ေလးလံုး ၂၄ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ပြဲမ်ားကို ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၱေလးျမိဳ႕မ်ားတြင္ ျပဳလုပ္

ရွစ္ေလးလံုး ၂၄ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္း အမွတ္ပြဲမ်ားကို ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၱေလးျမိဳ႕မ်ားတြင္ ယေန႔ နံနက္ပိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေနေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ မႏၱေလးျမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အထိမ္းအမွတ္ပြဲကို ၈၈မ်ိဳးဆက္ aက်ာင္းသားမ်ား အဖြဲ႕မွ ဦးေဆာင္ က်င္းပေနျခင္း ျဖစ္ကာ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ အလယ္တိုက္ႀကီး၊ ဒကိၡဏာရာမဘုရားႀကီးေက်ာင္း တိုက္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအခမ္းအနားသို႔ လူဦးေရ တစ္ေထာက္ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ကာ အခမ္းအနား၌ ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံု ေငြရတုအၾကိဳ ဝါဆိုသကၤန္းကပ္လွဴျခင္းကို ဦးစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေနာက္ တက္ေရာက္ လာသူမ်ားႏွင့္ ၈၈မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားက ေရွ႕ဆက္သြားမည့္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သိရပါသည္။ " သဃၤန္းကပ္လို႔ ျပီးသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္လာတဲ့ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က လူေတြနဲ႔ ၈၈မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေတြ ေဆြးေႏြးမႈ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဓိက အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ေရွ႕ဆက္သြားမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာခဲ့ၾကတာပါ။ ေဆြးေႏြးတဲ့ အထဲမွာ ရွမ္း၊ ကယားနဲ႔ ကခ်င္က ေရာက္လာတဲ့ တိုင္းရင္းသား ေတြလည္း ပါပါတယ္။ တက္ေရာက္ လာသူေတြက ေမးခြန္းေတြ ေမးၾကတယ္။ ကိုမင္းကိုႏိုင္တို႔ ကိုျပံဳးခ်ိဳတို႔က ျပန္ေျဖေပးေနပါတယ္။ အေျခအေန ကေတာ့ အားလံုး ေအးေအး ေဆးေဆးပါပဲ။ အတားအဆီး၊ အေႏွာင့္ အယွက္ေတြ လည္း မရွိပါဘူး။ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္လာသူ အေရအတြက္က တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရွိပါတယ္"ဟု မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ အလယ္တိုက္ႀကီး၊ ဒကိၡဏာရာမဘုရားႀကီးေက်ာင္း တိုက္တြင္ ယေန႔ နံနက္ပိုင္းက က်င္းပေသာ ၈၈၈၈အေရးေတာ္ပံု ေငြရတုအၾကိဳ ဝါဆိုသကၤန္းကပ္လွဴပြဲ အခမ္းအနားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ထိုအခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္ သတင္းရယူေနသည့္ Eleven Media Group သတင္းေထာက္က ယေန႔ နံနက္ ၁၀ နာရီ အခ်ိန္တြင္ ေျပာျပပါခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္ က်င္းပေနေသာ ရွစ္ေလးလံုး ၂၄ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ျငိမ္းခ်မ္းေရး လိုလားသူမ်ားက ဦးေဆာင္ျပီး ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ ေရႊဂံုတိုင္ရွိ ေတာ္၀င္ႏွင္းဆီ၌ က်င္းပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အဆုိပါ အခမ္းအနားသို႔လည္း လူတစ္ေထာင္ေက်ာ္ခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။ ထိုအခမ္းအနားကိုလည္း ၀ါဆို သကၤန္းကပ္လွဴပူေဇာ္ပြဲႏွင့္ တြဲဖက္ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အခမ္းအနားတြင္ ၀ါဆိုသကၤန္းကပ္လွဴျခင္းႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ားမွ သီလေပးတရားခ်ီးျမင့္ျခင္းမ်ားကို ၿပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ဆက္လက္၍ ၾသဂုတ္လ၈ရက္ေန႔ ၁၉၈၈ မွ စတင္၍ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးႀကိဳးပမ္းမႈ အဆက္ဆက္တို႔တြင္ က်ဆံုးသြားေသာ ရဟန္းရွင္လူ ေက်ာင္းသားျပည္သူ အေပါင္းတို႔အတြက္ ၀မ္းနည္းျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ တစ္မိနစ္ၿငိမ္သက္မႈ ကိုျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ ဆက္လက္၍ ဦးတင္ဦး (အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊နာယက) ႏႈတ္ခြန္းဆက္စကား ေၿပာၾကားေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦးက"အဲဒီတုန္းက တစ္ႏုိင္ငံလုံးမွာရွိတဲ့ ရဟန္းရွင္လူ ေက်ာင္းသား ၿပည္သူအားလုံးဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ဘ၀ေတြ အပ်က္ခံၿပီး အာဏာရွင္ စနစ္ဆုိးႀကီး က်ရႈံးေအာင္ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတယ္။ ဒုကၡ အမ်ဳိးမ်ဳိး ခံခဲ့ၾကရတယ္။ ဒါဟာ အင္မတန္ႀကီးက်ယ္တဲ့ သမုိင္းတစ္ခုပါ။ ဒီေန႔ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ နိုင္ငံေရး အေျခအေနေတြ ႏုိင္ငံေရးအက်ဳိးဆက္ေတြဟာ အဲဒီတုန္းက ၿဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အရွိန္အ၀ါေတြ သက္ေရာက္ေနပါတယ္။ လက္ရွိ က်န္ေနသူေတြ အားလုံးဟာလည္း စစ္မွန္္တဲ့ ဒီမုိကေရစီရရွိေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စတာေတြကို ဆက္လက္လုံးပမ္းရမယ္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရွိေနေသးတယ္။ ေနာက္ဆုံးေျပာခ်င္တာက ေပ်ာ့ညံ့လြန္းရင္ အႏွိပ္ဆက္ ခံရတက္တယ္။ တင္းမာလြန္းရင္ ရန္မ်ားတက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအစြန္းႏွစ္ခုက လြတ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ၾကပါ" ဟု ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ဆက္လက္၍ ဟံသာ၀တီဦး၀င္းတင္က အမွာစကား ေၿပာၾကားရာတြင္ "ၿပည္သူေတြၾကားထဲမွာ အခြင့္အေရး ဆံုး႐ႈံးမႈေတြ အခုခ်ိန္ထိ ရွိေနေသးတယ္။ ဒီေန႔အထိ လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာ အျပည့္အ၀ မရရွိေသးပါဘူး။ အာဏာရွင္စနစ္ ဆိုးရဲ႕ ေညွာ္နံ႔ေတြဟာ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ က်န္ေနေသးတယ္။ တစ္ျပည္လံုး မွာၾကည့္ပါ ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။ ေနရာတိုင္းမွာ ေခါင္းငံု႕မခံပါနဲ႔၊ ဒူးမေထာက္ပါနဲ႔၊ မ်က္ႏွာခ်ိဳမေသြးပါနဲ႔။ ၿပီးေတာ့ ညီညြတ္ေရးကိုရေအာင္ တည္ေဆာက္ၿပီး က်န္ေနေသးတဲ့ စနစ္ဆိုးကို ေပ်ာက္ေအာင္ အားလံုးပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ"ဟု ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ အဆိုုပါ ၂၄ ႏွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားတြင္ ၈ ေလးလံုး ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု ၂၄ ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားတြင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ၿမတ္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုလားသူမ်ားမွ အခ်က္ ၇ခ်က္ပါေသာ သေဘာထား ေၾကညာခ်က္တစ္ခုကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ အဆိုပါေၾကညာခ်က္တြင္ " ရွစ္ေလးလံုးေန႔သည္ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ လြန္စြာအေရးပါသည့္ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး အလွည့္အေျပာင္းကို အဓိက အုတ္ျမစ္ခ်ေပးခဲ့သည့္ ရွစ္ေလးလံုးေန႔ကို သမိုင္း၀င္ အထိမ္းအမွတ္ေန႔ တစ္ေန႔အျဖစ္ တရား၀င္ သတ္မွတ္ေပးရန္ လိုအပ္သည္ဟု ကြၽႏု္ပ္တို႕ ယံုၾကည္ ပါေၾကာင္း၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ၿဖစ္စဥ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ႏုိင္ငံသားအားလံုး ပိုမိုပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရရန္ႏွင့္ ပိုမိုပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရန္ လိုအပ္သည္ဟု ကြၽႏု္ပ္တို႔ ယံုၾကည္ပါေၾကာင္း၊ ရွစ္ေလးလံုး ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံုႀကီးအတြင္း အသက္ေပး တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကသည့္ က်ဆံုးခဲ့သည့္ အာဇာနည္ သူရဲေကာင္းအားလံုးကို ကြၽႏု္ပ္တို႔မွ ေလးေလးနက္နက္ ဦးညႊတ္ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါ ေၾကာင္း" စသည့္ျဖင့္ပါရွိခဲ့ပါသည္။ ဆက္လက္၍ နယ္ပယ္ အသီးသီးရွိ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေပးပို႕လာသည့္ သ၀ဏ္လႊာမ်ားကို ဖတ္ၾကားျခင္း၊ မွတ္တမ္းတင္ျခင္း မ်ားကိုျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရပါသည္။ ရွစ္ေလးလံုး အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕မွ ခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းအား ေပၚလြင္ေစသည့္ အေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးစိုးသိန္းႏွင့္ ရထားပို႔ေဆာင္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းတို႔သည္ ၾသဂုတ္လ ၇ ရက္ ညေနပိုင္းက မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ အလယ္တိုက္ႀကီး ဒကိၡဏာရာမ ဘုရားႀကီးေက်ာင္းတိုက္သို႔ သြားေရာက္ကာ ၈၈မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးစြာ ေတြ႕ဆံုခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။ ထိုသို႔ ေတြ႕ဆံုရာ၌ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ရွစ္ေလးလံုး အခမ္းအနားအတြက္ ၎တို႔ ေရာက္ရွိလာၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ လာေရာက္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီးထံ ခြင့္ေတာင္းၿပီးေနာက္ သမၼတ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ လာေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ မနက္ျဖန္ ျပဳလုပ္မည့္ ရွစ္ေလးလံုးေန႔အခမ္းအနားကို ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အစိုးရ အဖဲြ႕က ခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းအား ေပၚလြင္ေစလိုေသာေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ လာေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တို႔ကို ၀န္ႀကီးဦးစိုးသိန္းက ေျပာၾကားသြားၿပီး ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားအတြက္ န၀ကမၼ အလွဴေငြ က်ပ္ႏွစ္သိန္းႏွင့္ ၈၈မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖဲြ႕သို႕ အလွဴေငြက်ပ္ ဆယ္သိန္းကို ၀န္ႀကီး ႏွစ္ဦးမွ ေပးအပ္သြားခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။ အဆိုပါ လက္ခံရရွိေငြ ဆယ္သိန္းကို ၈၈မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ရွစ္ေလးလံုး ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနား က်င္းပေရးေကာ္မတီသို႔ ဆက္လက္လဲႊေျပာင္း ေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။

ေတာင္သမန္ ျမလွ်ံအဆင္း တိမ္ထန္း သေျပညိဳႏွင့္ ငါးခိုတဲ့အင္း ဆိုသည့္စကား မွန္ေသးပါရဲ႕လား

နိုင္ငံျခားသား ဧည့္သည္မ်ား လာေရာက္ လည္ပတ္မႈ အမ်ားဆုံး ေနရာမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ နာမည္ေက်ာ္ ဦးပိန္တံတား တည္ရွိရာ ေတာင္သမန္အင္းေရ၏ အရည္အေသြးမွာ တစ္ရက္တျခား ပိုမိုဆိုးရြားလာၿပီး အင္းအတြင္း စီးဝင္ေနသည့္ တူးေျမာင္းမ်ားအတြင္းသို႔ စက္႐ုံမ်ား၏ စြန႔္ပစ္ ေရဆိုးမ်ားေၾကာင့္ ေတာင္သမန္အင္း အေရွ႕ဘက္ရွိ နတ္ေရကန္ရြာ နယ္နိမိတ္ အတြင္းမွ ေတာင္အင္း၊ ေျမာက္အင္းမွာ ပ်က္စီးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အမရပူရၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းထြန္းဦးႏွင့္ ေဒသခံမ်ားကေျပာၾကားသည္။

အင္းအတြင္းသို႔ စီးဝင္ေနသည့္ တူးေျမာင္းမ်ား အတြင္းသို႔ စက္႐ုံမ်ားမွ အညစ္အေၾကးမ်ား စြန႔္ပစ္ေၾကာင္း၊ ယခု အင္းအတြင္းတြင္ ေရထုညစ္ညမ္းမွု လြန္စြာမ်ားျပားေနျခင္းမွာ စက္မႈဇုန္ ထုတ္ ေရဆိုးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း အမရပူရၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းထြန္းဦးက The Voice Weekly သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ေရွးယခင္က ေတာင္သမန္ေရ အဆင္းမွာ ျမသားအလား ၾကည္လင္ သန႔္စင္လ်က္။ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါမ်ားလွေသာ ငါးအမ်ိဳးအစားလည္း စုံလင္လွၿပီး သန႔္စင္ေသာေရႏွင့္ အင္း ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ရွိ လယ္ေျမမ်ားမွ အဆီအႏွစ္မ်ားကို စားသုံးေနရေသာေၾကာင့္ အင္းထဲမွ ငါးအေပါင္းတို႔သည္ အေရာင္အေသြး အနံ့အရသာႏွင့္ ျပည့္စုံလ်က္ နာမည္ႀကီးလွသည္။ ထို႔အတူပင္ ဧရာဝတီျမစ္ေရႏွင့္ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ ပါလာေသာ ငါးမ်ားေၾကာင့္ ေတာင္သမန္ အင္းအတြင္းတြင္ ငါးမ်ိဳးစိတ္ အလြန္ မ်ားျပားလွသည္။

ယခင္က အင္းအတြင္းတြင္ အဓိကေတြ႔ရသည့္ ငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ားမွာ ငါးျမင္း၊ ငါးၾကင္း၊ ငါးရံ့၊ ငါးဘတ္၊ ငါးလူး၊ ငါးလဲ၊ ငနက္ျပာ၊ ငဒယ္ျပား၊ ငါးသန္၊ ငါးသလဲထိုး၊ ငါးလေပ၊ ငါးေျပမ၊ ငါးနက္သန္၊ ငါးခုံးမ၊ ငါးေႁမြနီ စသည့္ ငါးမ်ိဳးမ်ားသာမက ပုစြန္လုံးမ်ားလည္း မ်ားျပားစြာ ေတြ႕ရွိ ရေလသည္။ ေတာင္သမန္ လယ္ပုစြန္လုံးမွာ အခြံပါ ဝါးစား၍ ရသည္ထိ ႏုလွ၊ ခ်ိဳလွေသာေၾကာင့္ အလည္အပတ္ လာသူမ်ားအၾကား လြန္စြာ ေရပန္းစားလွသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုတြင္မူ အားလုံး ေျပာင္းလဲသြားေခ်ၿပီ။ အမ်ိဳးအစားစုံ လင္လွေသာ ငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ား မရွိေတာ့။ ေမြးျမဴထားေသာ ဂ်ပန္ငါးေခၚ ဆလား ဘီးယားငါးမ်ိဳးစိတ္ႏွင့္ ငါးဝက္မ်ားသာ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရၿပီး က်န္ငါးမ်ိဳးစိတ္ မ်ားကိုမူ မေတြ႕ရေတာ့ သေလာက္ နည္းပါးသြားၿပီဟု ေတာင္သမန္ေက်း ရြာမွ အသက္ ၇၀ အရြယ္ လယ္သမား ႀကီး ဦးေဌးၿမိဳင္ကရွင္းျပသည္။

''အင္းထဲကငါး အလကားေပး ေတာင္ အင္းနားကလူေတြက မစားေတာ့ ဘူး။ ႏြံနံ့ေတြ ဒီေလာက္နံၿပီး ငါးအသားက သန႔္မွမသန႔္တာ'' ဟု အင္းေဘးဘူး ဘုရားအနားရွိ ျပသာဒ္ႀကီးရြာမွ ရြာခံတစ္ဦးကဆိုသည္။ အင္းေရမ်ား မသန႔္ရွင္းျခင္းေၾကာင့္ အင္းငါး၏အနံ့၊ အရသာ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ ေပါင္း ၁၅ ႏွစ္ခန႔္ ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာဆိုသည္။

အင္းေရညစ္ညမ္းရသည့္ အဓိက အေၾကာင္းရင္းမွာ ေရကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သိုေလွာင္ထားေသာေၾကာင့္ ေရေသအျဖစ္ တည္ရွိေနျခင္းႏွင့္ စက္မွုဇုန္မွ အညစ္အေၾကးမ်ား အင္းထဲသို႔ စီးဝင္ေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ တံခြန္တိုင္ ႏြားေဘးမဲ့ အေရွ႕ဘက္ တစ္ဖာလုံခန႔္အကြာ ရတနာပုံတကၠသိုလ္သို႔ သြားသည့္ ကန္ပတ္လမ္းတြင္ တံတားတစ္ခုရွိၿပီး ယင္းတံတား၏ေအာက္ေျခတြင္ စက္မႈဇုန္ဘက္မွလာသည့္ တူးေျမာင္းရွိကာ အဆိုပါတူးေျမာင္းမွ ညစ္ညမ္းေသာ ေရပုပ္မ်ား ၁၂ ရာသီ စီးဝင္ေနသည္ဟု ေတာင္သမန္အင္း ေတာင္သမန္ရြာရွိ ေဒသခံမ်ားက တညီတညြတ္တည္း ေျပာဆိုသည္။

၁၉၉၅ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္တြင္ ေရထိန္း တံခါးမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းေရထိန္းတံခါးမ်ားမွ ေရမ်ားအဆက္ မျပတ္ျဖည့္တင္းေနမွုေၾကာင့္ အင္းအတြင္း ေရအၿမဲတမ္းျပည့္ေနသည္။

ေရမသြင္းမီကမူ ေတာင္သမန္ အင္းတြင္ ကမာေကာင္မ်ား၊ ေယာက္ သြားမ်ားေပါမ်ားစြာရွိခဲ့ၿပီး ဘုန္းအိုး၊ ေရႊခဲအရပ္ရွိ ၾကက္၊ ဘဲေမြးျမဴသူမ်ား သည္ ယင္းကမာေကာင္မ်ားအား ေတာက္ေတာက္စင္းကာ ၾကက္စာ၊ ဘဲ စာအျဖစ္ ေကၽြးေမြးခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခု အခါတြင္မူ အင္းအတြင္း ငါးေမြးျမဴေရးသမားမ်ား ေမြးျမဴထားေသာ ဆလား ဘီးယား၊ ငါးဝက္စသည့္ငါးမ်ားမွ စား ပစ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းသတၱဝါမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရွိရမွု နည္းပါးသြားေၾကာင္း ဘဲၿခံေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္သည့္ ဦးထြန္းေဝက ဆိုသည္။

''အရင္ကဆို အင္းေဘးမွာ ကမာ ေကာင္ေတြ၊ ေယာက္သြားေတြဆိုတာ ပုံထပ္ေနတာပဲ။ ခုေတာ့ ျမင္ခ်င္ရင္ေတာင္ ခက္ခက္ခဲခဲရွာေနရၿပီ'' ဟု ၎ ကႏိႈင္းယွဥ္ျပသည္။

ေရထုညစ္ညမ္းျခင္းႏွင့္ ေရအၿမဲတမ္းရွိျခင္း၏ သိသာသည့္ အက်ိဳးဆက္ တစ္ခုမွာ ျခင္၊ ယင္၊ ပိုးဖလံမ်ားလြန္စြာ ေပါမ်ားလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု အင္းပတ္ဝန္းက်င္ရွိေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။ အင္း ေျမာက္ဘက္ ျပသာဒ္ႀကီးေက်းရြာမွ အသက္ ၅၅ ႏွစ္အရြယ္ရွိ ဦးဘိုဝက ၎တို႔ငယ္စဥ္က ျခင္ေထာင္ေထာင္စရာ မလိုဘဲ အိပ္ႏုိင္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္ပိုင္း မ်ားတြင္မူ ျခင္လြန္စြာ ေပါမ်ားလာမႈေၾကာင့္ ညေနခင္းအခ်ိန္၌ပင္ ျခင္ေဆးေခြမ်ား ထြန္းေနရေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

အင္းအတြင္း ေရအၿမဲရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ဳိးမ်ား၊ ေဒသခံလယ္သမားမ်ား၏ နစ္နာမႈမ်ားအျပင္ အင္းေရသန႔္စင္မႈ မည္မၽွရွိ၊ မရွိ စသည္တို႔ကို အတိအက် သိရေစရန္ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး အင္းႀကီးအား သဘာဝအတိုင္း ေရေဝေရလဲ ေဒသအျဖစ္ အစိုးရက ထိေရာက္ေသာျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမ်ား ျပန္လည္ ျပဳလုပ္ေစရန္ အတတ္ႏုိင္ဆုံးဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အမရပူရ မဲဆႏၵနယ္မွလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းထြန္းဦးက ေျပာၾကားသည္။

စက္မႈဇုန္မွ စြန႔္ပစ္ေရမ်ားကို သီးျခား တူးေျမာင္းျဖင့္ ျမစ္ငယ္သို႔ ပို႔ခ်ေနသျဖင့္ ညစ္ညမ္းမႈမွ ကာကြယ္ၿပီးသား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေတာင္သမန္အင္း ေရသိုေလွာင္မွုေၾကာင့္ ေရာဂါ မျဖစ္ပြားဟု က်န္းမာေရး မွတ္တမ္းမ်ားက ျပသေနၿပီး ငွက္ဖ်ားျဖစ္ပြားေစေသာ ျခင္မေတြ႕ ရွိရေၾကာင္း စသည္တို႔ကို လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္းဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးခင္ေဇာ္က အမရပူရ မဲဆႏၵနယ္မွ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းထြန္းဦး၏ ေတာင္သမန္အင္း ေရေဝေရလဲ ေဒသအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းေရး အဆိုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျဖၾကားသည္။

ယင္းအျပင္ ေတာင္သမန္အင္း အတြင္းသို႔ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း လာေရာက္ေနက် ေဆာင္းခိုငွက္မ်ိဳးစိတ္ အေရအတြက္မွာလည္း လြန္စြာနည္းပါးလာၿပီး ယခင္ ကဲ့သို႔ ေပါမ်ားစြာ မေတြ႕ရွိရေတာ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကဆိုသည္။

ေတာင္ၿမိဳ႕မွ သက္ေတာ္ ၇၈ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ဆရာေတာ္ကိုပညာ (အမရပူ ရ) က ''ဘုန္းႀကီးတို႔ငယ္စဥ္က ငွက္ႀကီး ဝံပို၊ စင္ေရာ္၊ တက္ႀကီး၊ ဗ်ိဳင္းစပ္စတဲ့ ငွက္ေတြ ေဆာင္းတြင္းဆို အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရတယ္။ ခုေတာ့ ဗ်ိဳင္းေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္။ ေဂဟစနစ္က ပ်က္သြား မွေတာ့ ဘယ္လာေတာ့မွာလဲ'' ဟု သူ႔ အျမင္ကို မိန႔္ၾကားသည္။

ယခင္က ေဆာင္းခိုငွက္မ်ားလာ သည္ဆိုသည္မွာ အင္းအတြင္းေရက်ခ်ိန္၌ က်န္ရွိေသာငါးမ်ား၊ ပုစြန္လုံးမ်ား၊ ခ႐ုကမာေကာင္မ်ားကို ေကာက္ယူစား သုံးေလ့ရွိေၾကာင္း၊ ယခုမူ ေရအျမဲတမ္းရွိ ေနသျဖင့္ ေရေဝေရလဲ ေဂဟစနစ္ေပ်ာက္ ကြယ္သြားၿပီး ငွက္မ်ားအတြက္ အစာ ေရစာရွားပါးလာျခင္းေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ အလာနည္းသြားျခင္းျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း ငယ္စဥ္ကေလးဘဝမွ ယခုအခ်ိန္ထိ ေတာင္သမန္အင္းနားတြင္ အစဥ္တစိုက္ သီတင္းသုံးလာခဲ့ၿပီး ေတာင္သမန္အင္း အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမ်ား အစဥ္တစိုက္ ေရးသားလာခဲ့သူ ဆရာေတာ္က ခန႔္မွန္းမိန႔္ဆိုသည္။

အင္းအတြင္း ေရအနည္းအမ်ား ရွိျခင္း၊ မရွိျခင္းႏွင့္ ေဆာင္းခိုငွက္ဝင္ေရာက္မႈ ဆက္စပ္မွုရွိသည္ဟု တိုက္ရိုက္မေျပာႏိုင္ေၾကာင္း၊ အဓိကမွာ ငွက္မ်ား စားေသာက္ရန္ အင္းအတြင္းရွိ ဇီဝမ်ိဳး စိတ္မ်ား ျပည့္စုံလုံေလာက္စြာရွိမွု ျဖင့္သာ တိုင္းတာရမည္ ျဖစ္ၿပီး အျခားေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာ ငွက္မ်ားအတြက္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းမႈ၊ လူအမ်ား အျပားစုေဝးမွုမွ လြတ္ကင္းမွုစသည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာငွက္ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအသင္း ဒုတိယ ဥကၠ႒က ေျပာၾကားသည္။

''အဓိကကေတာ့ အင္းဆိုတာ ေရ အတက္အက်ရွိရမယ္။ အဲဒါမွ ေရအက်မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ငါးတို႔၊ ခ႐ုတို႔စတဲ့ ေရေန သတၱဝါေတြကို ငွက္ေတြက အလြယ္တကူ စားႏုိင္မယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေရသန႔္ ရွင္းရမယ္။ ဒါမွ ေဆာင္းခိုငွက္အဝင္ မ်ားမယ္'' ဟု ၎က ထပ္မံရွင္းျပသည္။

အင္းမ်ား၊ ျမစ္မ်ားအေၾကာင္း ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ခန႔္ သုေတသနျပဳလုပ္ ေနသည့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေယးတကၠသိုလ္မွ အသက္ ၆၀ အရြယ္ရွိ MR. John Smith က ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္မ်ားသည္ ေရေဝ ေရလဲ ရွိရမည္ျဖစ္ၿပီး အကယ္၍ သဘာဝအတိုင္း ျဖစ္ရမည့္ ကိစၥမ်ားကို တားဆီးမည္ဆိုပါက အဆိုပါေဒသရွိ ဇီဝမ်ိဳးစိတ္ မ်ိဳးကြဲမ်ားအတြက္ လြန္စြာအႏၲရာယ္ ႀကီးမားေၾကာင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ပညာေရးစင္တာ တစ္ခုတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ စာတမ္းဖတ္ပြဲ၌ ေျပာၾကားသည္။

The Voice Weekly မွ ကူးယူေဖၚျပသည္။